این گربه یک روز پلنگ می شود...

                 

( علی عبدالرضایی)

 

****************************

 ديگر دلی نمانده......  با يک کاراز خودم و نگاهی به کتاب داريوش معمار که در  فصلنامه خوانش منتشرشد  ....

 

 

 

 

 تا تو                              تو

                      با دست ديگرش        بياری

                                                      

                                                        چشم سفيد خرگوش را 

                                                                                  تا انتهای زنجير

با سل طاعونی

              ازآب عبور دهی

                                 و کنگره مشبک شب را

                                                             در حجم خيس زنی

                                                         به سلسله بر گردن بگيری

 

که قلاده نارنجی خرگوش

                          دست را باز  می کند

                                                در تنگی که دريايی بود

  

                                         **********

آرام تر  به من بگو .

 

       به من بگو

 

                سنگی که در سينه کاشتم

                                          گور گلدانی بود

                                                      که شيهه را

                                                                      با حاشيه تب

از نيش عقربی در ماه

                      به ترسيم می کشيد

احساس نجيب ماهی

                   دريا را به سرفه وا می داشت

                                         

                                                      دستی قلب خرگوش را 

                                                  

                         از سينه ( به نعل اسبی) 

                                                                         دوان دوان برداشت

وبر يال زنی گل داد

 

14/9/84

****************************** 

 

 

نگاهي به مجموعه شعر«جنازه مريم بنت سعيد» داريوش معمار –انتشارات پاندا .1383

 

جنازه ، ايستادن مجدد خود را به تصوير مي‌كشد تا انسان ايستاده در فروپاشي، دوباره ايستادن را فرا گيرد. در حضور شكست روايت‌ها ،ديوارهاي مستبد ذهني و توليد را بازسازي و احيا مي‌كنند. ذات يك اثر هنري در پي افكني‌هاي دروني آن شكل مي‌گيرد نه در خلاء متعارف و معمول كه از دم دستي‌ترين روز مرگي‌ها ناشي مي‌شود. آن چه امروز در يك فضاي همه جانبه و باز (هولستيك) رخ مي دهد. ابعاد تازه‌تري مي‌پذيرد و بنيان تازه به‌خود مي‌گيرد. تا دگرديسي كه محصول شرايط «نهادن» (به معني گزارش و رها كردن آن‌چه تاكنون در دست داشتيم . و تنها ارزش ارزشمند قلمداد مي‌شد) است ،ايجاد شود. اين دگرديسي به ناچار براي حفظ حيات خود به نزاع با آن‌چه به طور وفور به نام امرنامتعارف تلاش مي‌كند. دگرديسي كه ناشي از «نهادن»بايد رخ دهد در ابعاد زبان، فاصله گذاري ، ايجاد محيطي بي دغدغه انديشيدن حضور مخاطب و غياب مولف و بسياري ديگر از مولفه‌هاي نيازمند براي رويش مجدد از درون خود نياز دارد. بنابراين هر زمان كه هنر به صورت چيزي در معناي «آغاز كردن» قرار بگيرد تكان يا ضربه‌اي به تاريخ مي‌زند و يك جهش (موتاسيون)در پيش فرض‌هاي (assumption) هنر ايجاد مي‌كند. اين هنر چند بعدي كه از پيش فرض‌هاي سينما،موسيقي ،نقاشي ، تياتر،خوشنويسي و... مي‌تواند بهره گيرد و اين امكان را در درون خودجاي داده «شعر»مي نامم.

و آن‌چه را كه من پيش فرض شعر (assumption) مي نامم در ذات شعر شكل مي‌گيرد. در ذاتي كه قدرت برخورد و رويارويي با مفاهيم انتزاعي را به شكل رفتار غالب از عهده كلي گويي و فاضل انديشي جدا مي‌كند. رفتاري كه نه چندان دقيق به گزاره‌هاي عيني مي‌پردازد و از اصول زير بنايي و ساختارهاي ذهني از پيش  ساخته رها مي شود. اين رفتارها در كنش و واكنش‌هاي تاريخي، فرهنگي و عقلي انسان شكل مي‌گيرندو به صورت رفتاري در مي‌آيند كه«دروني كردن» بيش از «دروني شدن» اهميت پيدا مي‌كند. در اين جا سوالي مطرح مي‌كنم:

«آيا تبيين محيط بيرون از ذهن مخاطب تعيين كننده رفتار حساب شده مخاطب امروز است؟ يا ذهن مكشوف ديدار كننده به ساخت سابژه هاي محيط بيرون مي‌انجامد؟»

«جنازه مريم بنت سعيد» در حول همين دست سوالات چرخ مي خورد. در طرح جلد كتاب به انديشه‌اي دلخواه همراه با چالش‌هاي ديداري  شاعر مي‌توان رسيد. چالشي كه در شرايط نامساعد اجتماعي پا به عرصه مي‌گذارد.(با فرض اين‌ گفته سوسور، مبني بر ارتباط دال و مدلولي ارتباطي دلخواهي است، را بپذيريم) و با يك شبكه ارتباطي وسيع در معرض قرار می گیرد داريوش معمار در اين كتاب با يك سلوك مشترك نظام ارجاع را بين مخاطب تقسيم مي‌كند. و انگشت بر پيوندهاي  تصوير نماي اجتماع مي گذارد. تصوير نمايي داريوش معمار در اين كتاب به مفهوم برجسته‌سازي تصاوير روزمره زندگي كه از روزمرگي به فراموشي سپرده شده‌اند به كار بسته شده است نه به معناي كانكريت و استفاده از امكانات تغيير فونت و گرافيك نوشتار .

از خواب‌هايم بلند مي‌شوي

مسواك مي‌زني و آبي به صورتت

اما هنوز خوابي وقتي مرز ميان واقعيت و رويا دست نيافتي ست!(ص42)

2- محبوب من

گاهي نگاه آبستن زني از گل‌هاي ميخك كه چترش را كنار ساحل باز مي‌نمايد.

دريا را خشمگين مي‌كند. (ص 65 )

3- مادرم الكيست

و پدرم به هرويين ايمان دارد

اما من هميشه به پرنده‌هايي فكر مي‌كنم كه بي هيچ خداحافظي

در فصل مهاجرت از آب‌هاي اين سرزمين كوچك كرده‌اند.

داريوش معمار در اين كتاب فاصله گذاري را در امر متعالي زبان به كار مي‌بندد . اين فاصله گذاري جدااز مباحث روساخت يا ريز ساخت به تعويق مي‌افتد. به تعويق افتادن فاصله به مخاطب فرصت ايجاد تصاوير ذهني را مي دهد . فاصله‌گذاري را نظامي آگاه از ميان عناصر سنتي نمي‌داند و به توصيف‌هاي عام مقولات در نمادهاي روزمره دست نمي‌زند . با اين شكل، شعر اولين قدم را به سمت اصول نا متعارف كردن حوزه‌هاي ديداري خود مي‌گذارد و از پر كردن اين فاصله‌ها با نگاه تازه ترسي ندارد.

تنها باید توجه داشت اين فاصله گذاري‌ها را در اتمسفر داريوش معمار و فضاي انديشه شعر جنگ  مورد خوانش قرار داد. خوانش ديگر اين كتاب با امكاناتي كه در شعر معمار يافت مي شود به مخاطب اجازه بازسازي ذهني شعر را مي‌دهد. منظورم از شعر جنگ تنها آن‌دسته از شعرها است كه به شكلي جهت بازنمايي تصويري جنگ نوشته شوند.مثل«خرمشهر و تابوت‌هاي بي دروپيكر»  بهزاد زرين پور . البته اصلا اعتقاد ندارم كه در اين كتاب ، شعر جنگ يا كتاب جنگ است . بلكه كتابي است ، در نزاع با جنگ مرسوم  در كنار جنگ روزمره انسان در روزمرگي خود. حصول اين امکان براي مخاطب فعال یک بررسی است كه توان رويارويي با نگاه وسيع‌تري راپيدا می كند ولی وجه برجسته آن این است که قدرت پيش‌بيني را به مخاطب نمی دهد. پيش‌بيني كه در تصوير بعدي جنگ اتفاق خواهد افتاد يعني وارد شدن و به كمك آمدن مخاطب در شروع جنگ عليه خود دروني ،خودي كه از فروپاشي و دوباره ايستادن باكي ندارد. اين جنگ در ذهن كهنه و بسته كه

/ 203 نظر / 17 بازدید
نمایش نظرات قبلی
سيد مهدي موسوي

«پابرهنه در پارك» مي دوم و منتظرت هستم... با چه؟ 1- پاييز پدر سالار 2- در انتظار گودو (خبر مفصل چاپ شماره 2 اولين نشريه تخصصي غزل پيشرو) 3- ترانه هايي كه مادرم به من آموخت 4- در روزنامه ها خبري نيست (جديدترين اخبار از اتفاقات فرهنگي) 5- داش آكل يا حسن صبّاح؟ 6- مثل حفاظ پله ها (شعري تازه از سيد مهدي موسوي) ... «منتظرت هستم» فقط يك جمله بي معني ست پشت اين حروف مردي ايستاده كه سيگار مي كشد... ... منتظرت هستم!!!!

مهتاب

سلام حميد جان.ببينت بهت می گم . تو به روز کن . به روز باش . خودت می گفتی اگر قدم نزنی مرگ از تو می گذرد. اونها رو من بهتر از تو می شناسم. به خدا در دلشون هميشه ترسی هست که فقط خودشون عذاب می کشن. در ضمن اينجا نمی شه خيلی از حرفا رو زد. موبايلتو جواب بده تا بهت بگم

الهام

بيكرانه در انتهاي هر سفر در آيينه دار و ندار خويش را مرور مي كنم اين خاك تيره اين زمین پايوش پاي خسته ام اين سقف كوتاه آسمان سرپوش چشم بسته ام اما خداي دل در آخرين سفر در آيينه به جز دو بيكرانه كران به جز زمين و آسمان چيزي نمانده است گم گشته ام ‚ كجا نديده اي مرا ؟

ژاله سيفی

سلام از اين جاده ها تا کوک ساعت فردا پابرهنه ايستاده ام پشت درو منتظر نظرات ارزشمند شما .... تق...تق.... تق... ............................. حمید عزیز............. کوفت هم نمی افتد از آسمان به اين جيب پاره ی ما فقط صدای خر و پف است و لاک پشت چپ شده..... ................................... من با اجازه لینک کردم شما چی؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟/

Mana Aghaee

Salam Hamid aziz, payame shoma ra dar webloggam didam va emaili khedmatetan ferestadam. Aya be dastetan reside? Ba mehr, Mana Aghaee

آفتاب مهربانی

لطفا در وبلاگتان طلاع رسانی کنید.تشکر موضوعات بخش شعر: *شعرآیینی(سیره اهل بیت) *شعرمقاومت و پایداری *نمازونیایش *اتحاد ملی و انسجام اسلامی *آزاد(بامحوریت میبد-دانشگاه ) موضوعات بخش نثرادبی: *نماز *نیایش *انتظارفرج نحوه ارسال آثار: *تمامی شرکت کنندگان باید مشخصات کامل خود را بهمراه آدرس پستی وشماره تماس وپست الکترونیکی ودر صورت داشتن سایت ویا ویلاگ آدرس آن را درزیر آثار ارسال نمایند. *تمامی شرکت کنندگان باید کپی کارت دانشجویی ویا کپی آخرین مدرک تحصیلی دانشگاهی خودراهمراه آثارارسال نمایند. *تمامی آثارباید تایپ شده با نرم افزارwordبافونتzarوسایز14باشدودرسمت چپ سربرگ(بالای اثر)موضوع آثارذکرشود. *مدت جشنواره 2روز بوده که درکناربرگزاری جشنواره کارگاههای شعربا حضور داوران جشنواره واساتیدبزرگ شعربرگزارخواهد شد. جوایز جشنواره:دربخش شعر به 20نفر و در بخش نثر ادبی به 6نفرسکه طلا بهمراه تندیس و لوح تقدیرجشنواره اهدا خواهد شد. *دبیرخانه جشنواره از پذیرش آثارتکراری وشرکت داده شده درجشنواره های دیگرویاآثارچاپ شده معذوراست.

آفتاب مهربانی

*دانشجویان و فارغ التحصیلان تمامی دانشگاه های کشور می تواننددر هر دو بخش جشنواره ودر هربخش در دوموضوع شرکت نمایند. مهلت ارسال آثار:20/12/1386 زمان ومکان برگزاری جشنواره:اردیبهشت87-دانشگاه آزاد اسلامی واحدمیبد آدرس:میبد-دانشگاه آزاد اسلامی واحد میبد-دبیرخانه جشنواره سراسری(کشوری) شعرونثرادبی آفتاب مهربانی ص پ: 175/89615 تلفکس:03527780961 تلفن دبیرخانه: (260)داخلی5 -03527780161 آدرس اینترنتی:aftab_mehrbany@yahoo.com aftab.mehrbany@gmail.com مرجع اطلاع رسانی: http://aftabmehrbany.blogfa.com آدرس اینترنتی پوستر جشنواره: http://aftabmehrbany.persiangig.ir/image/posterJanshnvareh01.JPG روح الله قلی پور(دبیر علمی -اجرایی جشنواره)

يارا

سلام وبلاگ محمد سعید میرزایی منتظر حضور شماست. http://yara55.blogfa.com/ کانون ادبی زمستان

محمدرضا

سلام عیدتون مبارک نمیخوای به من سر بزنی 1daneshjoo.blog.ir